PHP için keşfettiğim Object Relation Mapper (ORM) uygulaması, her bir veritabanı tablosudaki field’ları tıpkı bir nesnenin öğeleriymişçesine (member) düzenlemenize, ekleyip çıkarmanıza imkan veriyor. Üyeler tablosu için çok pratik olarak şöyle bir örnek verilebilir.
$kullanici = new Uyeler();
$kullanici->isim= “alper”;
$kullanici->soyisim= “kaya”;
$kullanici->save();
Aralarında Wordpress’in de bulunduğu PHP tabanlı 100 binin üzerinde websitesi ve onlara bağlı altyapı uygulamaları ezSQL veritabanı sınıfını kullanıyor. Çünkü kendi içinde çok gelişmiş debugging (hatadan arındırma) ve farklı veritabanlarına bağlanma özellikleri bulunuyor. MySQL, Oracle8 ve SQLite bunlardan bazıları ve ilerde bunlara yenilerinin eklenmesi kaçınılmaz.
Kullanıma geçmeden önce Justin Vincent‘in kişisel websitesinden kütüphaneleri indirebileceğinizi belirtelim.
Kullanım ise çok basit:
Örneğin MySQL‘e bağlanmak için sadece 2 tane dosyaya ihtiyacınız var. Bunlar ez_sql_core.php ve ez_sql_mysql.php
Ben öncelikle veritabanı bilgilerini tanımlıyorum.
define("SUNUCU", "localhost");
define("KULLANICI", "root");
define("PAROLA", "123456");
define("VERITABANI", "veritabanimiz");
Daha sonrasında ise ezSQL’e ait bahsettiğim 2 dosyayı çağırıyoruz.
require( "kutuphane/ez_sql_core.php" );
require( "kutuphane/ez_sql_mysql.php" );
Ardından $db adlı bir değişkene ezSQL sınıfının (class) özelliklerini atıyoruz.
$db = new ezSQL_mysql(KULLANICI,PAROLA,VERITABANI,SUNUCU);
$db -> query("SET NAMES utf8");
Bu aşamadan sonra bilgiler doğruysa veritabanına erişmiş olacağız. Sonrasında çok pratik şekilde veri çağırma, ekleme, silme, değiştirme ve result set getirme işlemlerini yapabileceğiz.
ÖRNEK 1:
// mysql veri ekleme
$db->query("INSERT INTO kullanicilar (isim, eposta) VALUES ('alper', 'alper@alper.com')";
ÖRNEK 2:
// mysql veri güncelleme
$db->query("UPDATE kullanicilar SET isim='Alper Kaya' WHERE id = 2");
ÖRNEK 3:
// mysql tek veri çekme
$kullanici_sayisi = $db->get_var("SELECT count(*) FROM kullanicilar");
ÖRNEK 4:
$kullanicilar = $db->get_results("SELECT isim, eposta FROM kullanicilar");
foreach ( $kullanicilar AS $kullanici )
{
// nesne biçimli veriye erişim
echo $kullanici ->isim;
echo $kullanici ->eposta;
}
ÖRNEK 5:
// tek bir satırdaki veriye erişme
$kullanici = $db->get_row("SELECT isim, eposta FROM kullanicilar WHERE id = 2");
echo $kullanici ->isim;
echo $kullanici ->eposta;
Nesne temelli çalışmanın yanı sıra eski usül dizi değişkenlerle (array) çalışmak isterseniz sorgu fonksiyonlarında parametre olarak ARRAY_A değerini kullanabilirsiniz. Böylece $kullanici["isim"] biçiminde de veriye ulaşabilirsiniz.
SQL üzerinde çalışırken pek çok defa farklı tablolar arasında ilişkiler kurulur. Aynı verileri taşıyan birer field üzerinden bu işlem gerçekleştirilir. Ancak veritabanında bulunan bu verileri bir defada çekmek çok daha mantıklı bir çözümdür. Bunun için genellikle alt sorgular kullanılır.
Örneğin;
“SELECT id,ad,il_id, (SELECT ad FROM iller WHERE id=ilceler.il_id) AS il FROM ilceler;”
Ancak bu yöntemin en büyük dezavantajı eğer iki tablo arasında bir bağlantı bulunamazsa hiçbir verinin dönmeyişidir. Buna alternatif olarak SQL Join teknikleri kullanılabilmekte. Bunlar left join, right join, inner join, outer join gibi çeşitli adlar alsalar da LEFT JOIN bunların en yaygınıdır denilebilir.
Kullanımı ise şu şekilde örnekleyebiliriz:
“SELECT i.id,i.ad,i.il_id,il.ad AS iladi FROM ilceler AS i LEFT JOIN iller AS il ON i.il_id=il.id”
Burada aynı isimli elemanlar bulunduğu için hangi tablodaki veriyi çekeceğini kesinleştirmek için herbir elemanın başına ait olduğu tablonun adını ekledik. Örneğin id ve ad isimli elemanlar her iki tabloda da var. Bunun belirtilmemesi durumunda en son tanımlanın değerini almakta. Bu sebeple bu tablo adlarını kullandık. Hatta bunu yaparken uzun görünüp sorgu cümlesini karmaşıklaştırmamak adına table alias kullandık. Tablo adından sonra AS ifadesi bunun takma ad (alias) olduğunu göstermekte. Hatta bu ifadeye dahi gerek kalmadan bir boşluk bırakarak da bu tanımlama yapılabilmekte ancak böylesi daha anlaşılır olmakta.
SQL temelli veritabanı uygulamalarında veri tipi olarak eğer 255 karaktere kadar bir ihtiyacınız varsa tercih edeceğiniz en mantıklı seçenek varchar olarak bilinir. Halbuki char adında bir başka veri tipi daha vardır. Pek kullanıldığına şahit olmasam da bazen kullandığım oluyor. Farkı ise şu:
Varchar tipinde bir verinin uzunluğu değişkendir. Yani siz 255 byte’lık bir tanımlama yapıp da bir kısmını kullandıysanız yine disk üzerinde sizin girdiğiniz kadar yer kaplar. Ancak char tipinde ayırdığınız alanı ister kullanın, ister kullanmayın. Ne kadarlık bir sınırlama getirdiyseniz her durumda o kadarlık yer kaplar. Yani buradan anlaşılan şey, varchar daha az yer kaplar, sorgular falan daha hızlı olur? Hayır değil. Eğer o field’a gireceğiniz verinin uzunluğunu net olarak biliyorsanız char çok daha hızlı işlem yapar ve boyut tespitiniz daha rahat olur. Ama dediğim gibi kullanımı çok kısıtlı. Belki çok çok büyük bir projede gerçek anlamda performans farkını hissedebilirsiniz. Ama yine de böyle bir durumda aklınızda bulunsun 
